“Ons gedicht ademt nostalgie, maar ook een positieve kijk op Den Dam vandaag”

Hoe hebben jullie samen dit gedicht geschreven? 
Anna: “De schilderijen van Bruegel waren het vertrekpunt, samen met de ervaringen en de verhalen van de drie buurtbewoners. Ze vertelden best uitzonderlijke verhalen over hun wijk. We schreven korte zinnetjes over hun herinneringen en waarnemingen. Na een reeks oefeningen maakten we met die zinnetjes samen een soort doorgeef- of kettinggedicht. Dat deden we door alle zinnetjes uit te knippen en samen te schikken. Op het einde hielden we het resultaat nog eens tegen het licht en pasten het hier en daar nog iets aan.” 

“We vertrokken dus van de zinnen en herinneringen van Hilde, Luc en Frederik. De volgende dagen bouwde ik het gedicht verder op: langer maken, structureren, ritmisch aanscherpen en van extra beeldspraak voorzien. Het eindresultaat is dus echt een cocreatie, maar met een sterke literaire afwerking. Dat de drie anderen het eindresultaat mooi vonden, maakte me blij.”

Frederik: “Op tafel lagen afbeeldingen van schilderijen van Bruegel. Wat er daarbij door ons hoofd kwam, schreven we op. Dat we achteraf die zinnetjes uitknipten, vond ik wel grappig. Zo kwam er van iedereen iets in het gedicht.” 

Anna: “Het was een hele fijne samenwerking met Frederik, Luc en Hilde. We hebben veel met elkaar gepraat. Ik zag aan hen dat ze plezier hadden om te vertellen en te schrijven. Het was ontroerend om de glinstering in hun ogen te zien wanneer ze over hun buurt praatten. Dat niet iedereen ervaring had met schrijven, maakte niet uit.”

Frederik: “Ik schrijf wel veel, maar eerder in dagboekvorm. Mijn woorden kies ik echt wel uit. Ik vind het belangrijk dat je weet wat je schrijft. Ook psychologisch is dat voor mij betekenisvol.”

Welke inspiratie haalden jullie uit de werken van Pieter Bruegel?
Frederik: “Voor mij was dat vooral de rust. De geschiedenis spreekt me aan omdat het vroeger anders was. Ik ben wel blij dat ik vandaag leef, maar dat de natuur vroeger meer aanwezig was, vind ik wel heel mooi. Dat sprak me aan in de schilderijen van Bruegel. En daarom houd ik ook van Park Spoor Noord. In de stad wonen zoveel mensen samen, maar groen zorgt voor de leefbaarheid van de stad. Dat lieten we in het gedicht aan bod komen.”

Anna: “Ik hou echt van het werk van Bruegel. Op het eerste gezicht lijken dat gewone schilderijen. Maar als je er dan wat langer naar kijkt, dan begin je die absurde dingen te zien, die kleine figuren die verstopt zitten. Dat is een beetje zoals het leven. Als je naar een straat of een buurt kijkt, en je zoomt in, dan zie je ook dat er van alles aan het gebeuren is.”

Uit het gedicht ademt een zekere nostalgie, maar het eindigt ook hoopvol over den Dam vandaag: “wat we samen maken, nu op Den Dam, blijft, bruist en leeft.”
Frederik: “Dat is een bewuste keuze van onze groep. We wilden afsluiten met een positieve noot over Den Dam vandaag. En in de toekomst wordt het hier nog beter, met het viaduct van Merksem dat verdwijnt.”

Anna: “Dat gevoel had ik ook. De groep was wel wat nostalgisch naar het verleden, maar ook dankbaar voor de veranderingen die de wijk doen bruisen en leven. Ik vond het ook mooi om te zien hoe positief ze waren over de toekomst van Den Dam.”

Ben je trots dat het gedicht nu zo groot uithangt op Den Dam?
Frederik: “Ja, natuurlijk. Ik vertel aan mensen die ik tegenkom dat ik eraan meewerkte. Maar dit gedicht is van ons allemaal.” 

Anna: “Ik ben trots op het gedicht, maar ook op de groep. Het hangt onder de spoorwegbrug aan het Damplein. In het begin van het gedicht gaat het over de kerkklok van Den Dam die ooit stilviel na een blikseminslag. Kijk je naar links, dan zie je de kerktoren staan. En kijk je naar rechts, dan begint daar Park Spoor Noord, dat in het tweede deel aan bod komt.”

Het gedicht Den Dam maakt deel uit van de expo Publiekslievelingen. Een intieme blik op meesterwerken. Buurtwerking Elegast Den Dam en Museum Mayer van den Bergh werkten hiervoor samen. 

In beeld: wijkgedicht Den Dam